Ca sĩ Tuấn Phi.jpg

Từ núi rừng đến những ngã rẽ quyết định

Sinh năm 1996, Trần Tuấn Phi (nghệ danh Tuấn Phi) lớn lên ở một vùng quê miền núi Hà Tĩnh trong một gia đình không có truyền thống theo nghệ thuật. Âm nhạc đến với anh từ những buổi văn nghệ ở trường, những lần được đi biểu diễn sự kiện ở xã và cả những lúc nghêu ngao hát giữa núi đồi. Chính những không gian quá đỗi bình thường ấy lại là nơi gieo mầm cho một giấc mơ lớn.

Không có định hướng sớm nên Tuấn Phi có khởi đầu muộn hơn hơn nhiều bạn bè đồng trang lứa. Học xong trung học phổ thông, anh ra Hà Nội theo học hệ dân sự tại Trường Văn hóa Nghệ thuật Quân đội - một môi trường kỷ luật, nền nếp, nhưng cũng là nơi đào tạo bài bản, rèn giũa những nền tảng đầu tiên cho con đường nghệ thuật.

Sau khi tốt nghiệp, dù được một đoàn nghệ thuật lớn ở Hà Nội tuyển dụng nhưng Tuấn Phi lại quyết định rẽ hướng. Chọn “Nam tiến” là một quyết định mang tính thử thách nhiều hơn là an toàn. Anh nhớ lại: “Ai cũng nói là cứ phải một lần đi vào miền Nam mới biết trong đó có phù hợp với mình hay không? Đã học ở Hà Nội 4 năm rồi, tôi muốn một môi trường mới để thay đổi và phát triển tốt hơn”.

Chân ướt chân ráo vào TP. HCM, Tuấn Phi thi tuyển vào Đoàn Văn công Quân khu 7. Ở đây anh có công việc ổn định, có thu nhập, có mối quan hệ và quan trọng là có nơi để làm nghề, có nơi để học hỏi. Nhưng sau ba năm, Tuấn Phi tiếp tục lựa chọn rời đi. Không phải vì thiếu cơ hội, mà vì nhu cầu phát triển dài hạn và tiếp tục học lên ở Nhạc viện TP. HCM.

Môi trường tự do cho phép anh chủ động hơn từ thời gian, công việc đến định hướng nghệ thuật. Từ đó, Tuấn Phi bước vào giai đoạn bứt tốc thực sự: trở thành Thủ khoa đầu vào và đầu ra chuyên ngành Thanh nhạc, được giữ lại giảng dạy tại Khoa Thanh nhạc - Nhạc viện TP. HCM, đồng thời tiếp tục theo học Thạc sĩ ngành Biểu diễn âm nhạc. Thành tích này không chỉ là minh chứng cho năng lực, mà còn cho thấy một quá trình nỗ lực vượt bậc - khi anh phải bù đắp cho những thiếu hụt ban đầu bằng sự kiên trì gần như tuyệt đối.

Hiện tại, Tuấn Phi duy trì song song ba vai trò: học viên Cao học, giảng viên và nghệ sĩ biểu diễn tự do. Sân khấu với anh không chỉ là nơi biểu diễn để mưu sinh mà còn là thước đo trung thực nhất của năng lực. Anh là gương mặt quen thuộc trên các sân khấu lớn từ VTV đến QPVN và các chương trình chính luận, sự kiện cấp quốc gia, lễ hội, lễ kỷ niệm của nhiều tỉnh, thành phố, doanh nghiệp...mang giọng hát tràn đầy cảm xúc đến với công chúng.

Sở hữu ngoại hình sáng đẹp và giọng nam cao hiếm có, giàu nội lực và đầy cảm xúc,  Tuấn Phi theo đuổi dòng nhạc Thính phòng và truyền thống cách mạng, tình yêu quê hương, đất nước - một lựa chọn “khó” trong bối cảnh thị trường âm nhạc thịnh hành về giải trí. Tuấn Phi tự tin bày tỏ: “Dòng nhạc này vẫn có chỗ đứng riêng, có lượng khán giả riêng, sẽ trường tồn so với thời gian, không bị bão hòa, không bị mất đi giá trị của nó. Trong bối cảnh hiện nay, khi các nền tảng số mở ra cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn, dòng nhạc quê hương - đất nước không chỉ được lớp khán giả lớn tuổi mà cả thế hệ trẻ rất ưa chuộng. Những bản phối mới, cách thể hiện mới đã giúp các ca khúc cũ “sống lại” theo cách gần gũi hơn”.

Việc kiên trì biểu diễn những ca khúc như Đất nước trọn niềm vui, Hà Nội niềm tin và hy vọng, Tổ quốc gọi tên mình, Trên đỉnh Trường Sơn ta hát, Tình ca mùa xuân, Nhánh lan rừng, Dáng đứng Việt Nam, Việt Nam quê hương tôi ... không chỉ là lựa chọn theo định hướng nghệ thuật của cá nhân, mà còn là cách Tuấn Phi gìn giữ và lan tỏa những giá trị sâu sắc của âm nhạc truyền thống đến cộng đồng. Một số bản thu như Tiếng hát anh tìm em, Lời ru đất nước ... của anh khi được đăng tải trên mạng xã hội cũng bất ngờ lan tỏa mạnh mẽ. 

Không chỉ trưởng thành trên sân khấu, Tuấn Phi còn được thử thách trong những không gian biểu diễn đặc biệt, nơi những trải nghiệm thực tế góp phần định hình trách nhiệm nghệ sĩ của anh. Tháng 3 năm ngoái, nhân kỷ niệm 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN (28/7/1995 - 28/7/2025), Tuấn Phi được Bộ VHTTDL chọn tham gia đoàn nghệ sĩ tháp tùng Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao tham dự các hoạt động tại Indonesia và Singapore. Tiêu chuẩn lựa chọn có nhiều yếu tố, ít nhất nghệ sĩ phải có năng lực chuyên môn, bản lĩnh sân khấu và khả năng thích ứng trong môi trường ngoại giao. Không giống những buổi biểu diễn thông thường, sân khấu ngoại giao mang một sắc thái rất riêng, khi khán giả là các chính khách, bộ trưởng, thứ trưởng và đại biểu quốc tế. Mỗi tiết mục không chỉ là biểu diễn, mà còn mang theo hình ảnh quốc gia. Tuấn Phi đã trình diễn ca khúc Một vòng Việt Nam (sáng tác: Đông Thiên Đức) và nhiều tác phẩm Aria, romance nổi tiếng thế giới cùng Dàn nhạc giao hưởng Hà Nội trong ba đêm diễn tại Indonesia và Singapore. Dù không có nhiều thời gian chuẩn bị, nhưng chính “vốn nghề” là bài hát mà bản thân rất yêu thích và niềm vinh dự, sự tự hào đã trở thành điểm tựa để anh hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Tiếp đó vào tháng 5, Tuấn Phi có chuyến đi biểu diễn tại Trường Sa kéo dài 7 ngày cùng đoàn Hải quân. Anh nhớ mãi cảm giác khi đứng trước không gian biển cả chỉ một màu xanh thăm thẳm, mênh mông đến mức tưởng như không còn ranh giới của chân trời, nơi con người trở nên nhỏ bé hơn bao giờ hết. Điều đọng lại sâu sắc nhất không phải là điều kiện biểu diễn không sân khấu, không ánh đèn mà là hình ảnh những chiến sĩ nơi đầu sóng. Họ rất trẻ, phần lớn chỉ mới 18 đến 20 tuổi với làn da sạm đen vì ngày ngày thay nhau canh gác biển trời giữa cái nắng gió gay gắt. Ở Trường Sa bất cứ đâu cũng có thể trở thành “sân khấu”, chỉ cần có người nghe là ca sĩ cất tiếng hát. Có những chiến sĩ không thể rời vị trí trực gác, ca sĩ chia nhau chạy lên đứng gần chốt để hát cho các chiến sĩ ấy nghe. Những buổi biểu diễn chỉ với loa kẹo kéo nhưng chứa đựng sự chân thành và xúc động, tạo nên không gian vừa gần gũi vừa ấm áp giữa trùng khơi.

Tuấn Phi (bên trái) biểu diễn tại sự kiện kỷ niệm 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN.jpg
Tuấn Phi (bên trái) biểu diễn tại sự kiện kỷ niệm 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN

Đi chậm để đi xa

Tuấn Phi thừa nhận, xuất phát điểm của anh là một bất lợi. Đến từ vùng quê miền núi, điều kiện tiếp cận nghệ thuật và những cái mới mẻ hạn chế, anh phải nỗ lực rất nhiều. Cộng thêm nền tảng gia đình không có điều kiện, bản thân phải tự lực hoàn toàn, Tuấn Phi luôn nghĩ: “Mình phải giỏi thì mới tồn tại được”.

Áp lực không chỉ là tài chính mà còn là sự tự ti và những hoài nghi cả từ bên ngoài lẫn chính bản thân về con đường đã chọn. Có thời điểm, Tuấn Phi luôn ở trong tâm thế không chắc mình có thể đi đến cùng với nghề. May mắn dù có khó khăn thế nào thì gia đình vẫn luôn động viên Tuấn Phi cố gắng mỗi ngày, đặc biệt còn có thầy cô nâng đỡ rất nhiều.

Bước ngoặt đến khi gặp NSƯT Phạm Thế Vĩ - người thầy đã định hướng rõ ràng con đường nghệ thuật, giúp anh củng cố niềm tin và xác lập mục tiêu dài hạn. Từ đó, anh không còn dao động giữa “Có nên theo nghề hay không?” mà chuyển sang câu hỏi “Làm thế nào để đi xa hơn?”. Kỷ niệm tròn 10 năm kể từ ngày chàng trai miền núi xuống núi một thân một mình đi học hát, kiếm con chữ...Tuấn Phi viết trên trang cá nhân rằng: “Tự cảm thấy những gì bản thân nỗ lực cũng đã có thành quả. Dù ai nói ngả nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân”.

Năm 2020, Tuấn Phi từng đoạt Huy chương Vàng tại Cuộc thi Tài năng trẻ toàn quốc. Năm 2022, anh trở thành Á quân khu vực miền Nam cuộc thi Sao Mai và vào vòng chung kết toàn quốc. Năm 2025, Tuấn Phi giành được Huy chương Bạc tại Liên hoan Âm nhạc toàn quốc. Đặc biệt, ca khúc Trên đỉnh Trường Sơn ta hát đã mang về cho anh giải Nhì cuộc thi Tiếng hát Thính phòng toàn quốc 2025 - một thể loại đòi hỏi kỹ thuật cao và chiều sâu biểu cảm.

Chưa bao giờ Tuấn Phi đặt ra mục tiêu trở thành “ngôi sao” theo nghĩa thị trường, mà chỉ hướng đến trở thành một nghệ sĩ vững nghề trong dòng nhạc Thính phòng mà mình theo đuổi. “Trước tiên phải là một người giỏi, nổi tiếng trong thị trường của mình. Nếu được vươn ra tiếp cận nhiều hơn thì càng tốt”- Tuấn Phi nói. Trong thời đại mạng xã hội lên ngôi, Tuấn Phi nhìn nhận sự cạnh tranh với thái độ bình tĩnh: cơ hội được chia đều cho ca sĩ trẻ và ca sĩ tên tuổi là như nhau, nhưng người nắm bắt được hay không lại là câu chuyện của định hướng rõ ràng và năng lực. Ngày xưa khi chỉ có tivi thì chủ yếu là ca sĩ gạo cội và gương mặt uy tín được lên sóng, bây giờ nền tảng xã hội phát triển, các bạn trẻ có nhiều cơ hội để khán giả biết đến hơn.

Trong một thị trường âm nhạc đầy cạnh tranh, nơi mạng xã hội có thể tạo ra và cũng có thể xóa bỏ danh tiếng chỉ trong thời gian ngắn, Tuấn Phi chọn cách đi chậm. Anh không bận tâm đến những yếu tố bên lề, không cố gắng “làm hài lòng” tất cả. Thay vào đó, anh tập trung vào làm tốt chuyên môn, với niềm tin giá trị thực sẽ được ghi nhận theo thời gian. “Tôi thích làm trước và nói sau”- Tuấn Phi bày tỏ.

Kế hoạch sắp tới, Tuấn Phi đặt mục tiêu hoàn thành đúng hạn chương trình học Thạc sĩ, đồng thời ấp ủ những dự án âm nhạc được đầu tư bài bản hơn. Liveshow riêng dù tốn kém nhưng sẽ thực hiện khi đã có chỗ đứng nhất định trong nghề và anh cảm thấy mình đã đủ “độ chín” để kể câu chuyện nghệ thuật một cách trọn vẹn, chỉn chu.

Nhìn lại quãng đường đã qua, Tuấn Phi cho rằng, những gì đạt được đã tiệm cận với giấc mơ thuở nhỏ. Đó là một vị trí trong nghề, một con đường theo nghệ thuật rõ ràng, sự ghi nhận từ thầy cô và đồng nghiệp - tất cả là kết quả của những năm tháng nỗ lực.

Hành trình ấy vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước. Giữa những sân khấu lớn nhỏ và những chuyến đi, Tuấn Phi vẫn giữ một niềm tin giản dị: âm nhạc, nếu được làm bằng sự chân thành, sẽ luôn tìm được đường đến trái tim người nghe. Và chính niềm tin ấy giúp anh đi đến cùng con đường đã chọn.

Tuấn Phi nhận giải Nhì cuộc thi Tiếng hát Thính phòng toàn quốc năm 2025.jpg
Tuấn Phi nhận giải Nhì cuộc thi Tiếng hát Thính phòng toàn quốc năm 2025

ĐINH HƯƠNG

Nguồn: Tạp chí VHNT số 641, tháng 4-2026