Từ khóa: mỹ thuật ứng dụng; thiết kế đồ họa; mỹ thuật đô thị; nghệ thuật công cộng.

Abstract: Urban art plays s crucial role in enhencing the quality of life, shaping cultural identity, and creating a harmonious aesthetic environment that intergrates artistic elements. It not only improves the landscape, softens urban architecture, and creates focal points for the city, but also has a strong impact on the psychology, society, and economy of the community. Public art is developing and opening up many new and deverse forms of expression. From another perspective, applied art also contributes to bringing art into life, making it accessible to the public, and is an indispensable part of almost all areas of society today. Both fields contain artistic elements, possessing aesthetic qualities aimed at meeting the needs of society. Through this article, the research aims to clarify the manifestations of urban art and the similarities in its relationship with applied art.

Keywords: arts and design; graphic design; urban art; public arts.

1. Đặt vấn đề

Trong cuốn Nghiên cứu ứng dụng màu sắc vào không gian ngầm đô thị, các tác giả cho rằng “Tư duy lấy môi trường làm trung tâm là một phương thức tư duy mới dựa trên mối quan hệ hữu cơ và vô cơ cấu thành nên môi trường vĩ mô và mối quan hệ tương hỗ của chúng” (Mã Kim Tường, Trần Trác, Vương Chí, Lý Xuân Dương, 2014). Từ những không gian nhỏ như nơi ở của gia đình đến những không gian lớn hơn như công sở, những không gian công cộng và rộng hơn là không gian thành phố, việc cải thiện môi trường sống xung quanh con người luôn được chú trọng. Việc đưa mỹ thuật vào trong môi trường đô thị là một việc làm cần thiết để thay đổi diện mạo của không gian, tác động đến tư duy, cảm xúc của cá nhân sống trong môi trường đó.

Cấu trúc của một thành phố là sự toàn diện tổng thể của nhiều chức năng như chính trị, kinh tế, phòng thủ, giao thông, văn hóa, giáo dục, giao tiếp… Theo đó, mỹ thuật đô thị có vai trò phản ánh và tương hỗ với các chức năng này và tác động tới nhận thức của con người. Một trong những yếu tố chủ đạo tác động đến nhận thức của con người đó là thị giác. Thông qua nhận thức bằng thị giác, con người có thể cảm nhận thế giới quan, từ đó tác động đến cảm xúc, tinh thần của họ.

Để nói về vai trò quan trọng của môi trường sống, Machu Picchu đã đưa ra một hiến chương vào năm 1977 nêu rõ vấn đề của kiến trúc hiện đại không còn là hiệu suất thị giác của khối lượng thuần túy mà tạo ra một không gian nơi mọi người có thể sống (Mã Kim Tường, Trần Trác, Vương Chí, Lý Xuân Dương, 2014). Như vậy, có thể thấy rằng, quan điểm của việc chú trọng nâng cao chất lượng sống bằng cách cải thiện không gian là rất cần thiết. Việc ứng dụng mỹ thuật vào không gian không chỉ tăng hiệu quả đáng kể của thị giác mà còn tác động đến tâm lý, tư duy, cảm xúc của con người.

2. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp điền dã thực tế, thu thập thông tin được áp dụng trong nghiên cứu thông qua việc chụp ảnh tư liệu các công trình, tác phẩm, sản phẩm mỹ thuật và thiết kế trong đô thị; thu thập thông tin, bài viết khoa học về mỹ thuật và nghệ thuật có liên quan đến chủ đề để kế thừa những nghiên cứu tiền nhiệm, đồng thời làm cơ sở lý luận trong nghiên cứu.

Phương pháp phân tích được áp dụng để nghiên cứu các tác phẩm, sản phẩm mỹ thuật và thiết kế, làm sáng tỏ những đặc điểm nghệ thuật của các hình thức mỹ thuật này, từ đó, thấy được sự giao thoa giữa mỹ thuật và thiết kế tạo nên hình thái thẩm mỹ trong đô thị.

3. Kết quả và thảo luận

Khái niệm về mỹ thuật đô thị và mỹ thuật ứng dụng

Khái niệm mỹ thuật ứng dụng

Trong bài viết Nâng cao chất lượng đào tạo mỹ thuật ứng dụng trong bối cảnh hội nhập quốc tế, tác giả Phạm Hùng Cường (2024) nêu khái niệm về mỹ thuật ứng dụng như sau: “Mỹ thuật ứng dụng là một lĩnh vực sáng tạo kết hợp giữa nghệ thuật và chức năng nhằm tạo ra các sản phẩm và giải pháp thiết kế có giá trị thực tiễn và thẩm mỹ cao. Khác với mỹ thuật giá vẽ tập trung vào sự thể hiện cá nhân và biểu cảm của ngôn ngữ nghệ thuật, mỹ thuật ứng dụng lại hướng đến giải quyết các vấn đề cụ thể trong cuộc sống thông qua các hoạt động thiết kế và sáng tạo”.

Tác giả Phan Thanh Sơn (2024) trong bài nghiên cứu Mỹ thuật ứng dụng trong mối quan hệ giữa nghệ thuật và công nghệ đưa ra khái niệm mỹ thuật ứng dụng là một loại hình nghệ thuật mang giá trị tổng hòa của hai yếu tố thẩm mỹ và công năng, hướng tới sự phát triển thẩm mỹ trên mọi khía cạnh của đời sống.

Mỹ thuật ứng dụng có vai trò quan trọng trong đời sống, giúp cho mọi khía cạnh của đời sống được thay đổi để trở nên đẹp hơn, tiện dụng và hiệu quả hơn như thiết kế mỹ thuật cho không gian, thiết kế sản phẩm (sản phẩm thời trang, sản phẩm tạo dáng công nghiệp…), thiết kế quảng cáo thương hiệu và các sản phẩm, thiết kế ấn phẩm đồ họa văn hóa (thiết kế sách, báo, tạp chí, tem bưu chính…), các sản phẩm đồ họa phục vụ cho các mặt hàng… Như vậy, có thể thấy sản phẩm của mỹ thuật ứng dụng hiện diện ở rất nhiều khía cạnh của đời sống. Điều đó cho thấy vai trò quan trọng và không thể thiếu của mỹ thuật ứng dụng trong đời sống văn hóa, xã hội, kinh tế, chính trị trong tiến trình phát triển chung của bất kỳ một quốc gia nào.

Khái niệm mỹ thuật đô thị

Trong bài viết Tích hợp mỹ thuật đô thị vào bảo tồn các di sản thành phố, nghiên cứu điển hình từ Penang, Edinburgh và Ubud, tác giả Nguyễn Hạnh Nguyên (2024) cho rằng khái niệm mỹ thuật đô thị là một lĩnh vực nghệ thuật hiện đại, giao thoa giữa nghệ thuật và thiết kế đô thị bao gồm các hoạt động sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng không gian công cộng và môi trường sống đô thị, đồng thời thể hiện các giá trị văn hóa và lịch sử của khu vực đó.

Các tác giả trong cuốn Nghệ thuật công cộng cho rằng, “Nghệ thuật công cộng là các tác phẩm nghệ thuật với các chất liệu khác nhau được các nhà sáng tạo nghệ thuật, các kiến trúc sư và các nhà thiết kế sáng tác. Các tác phẩm nghệ thuật công cộng sử dụng các yếu tố tạo hình như đường nét, màu sắc, hình khối để biểu đạt một nội dung nào đó như lịch sử, văn hóa, xã hội… và đặt ở không gian công cộng để mọi người có thể thưởng thức (Nguyễn Văn Dương, Nguyễn Lan Hương, Hoàng Minh Của, 2021, tr.37). Như vậy, có thể hiểu mỹ thuật đô thị là hình thức nghệ thuật xuất hiện trong không gian công cộng của các đô thị. Hoặc theo cách hiểu khác, đó là việc đưa mỹ thuật vào các không gian của đô thị.

Các hình thức mỹ thuật trong không gian đô thị rất đa dạng, có thể kể đến một số sản phẩm tiêu biểu như: các bức tranh hội hoạ hoành tráng được vẽ trên tường hoặc các bề mặt công trình, những bức tường ở không gian công cộng; tác phẩm tượng và điêu khắc công cộng, các công trình đài phun nước đặt tại không gian vườn hoa, quảng trường… Các tác phẩm nghệ thuật ánh sáng trình diễn trong không gian đô thị. Chúng có thể ở dạng màn hình chiếu hoặc nghệ thuật chiếu sáng đèn led, nghệ thuật sắp đặt.

Khi lưu thông ở trong đô thị, chúng ta cũng bắt gặp rất nhiều các áp phích quảng cáo, áp phích cổ động trên đường phố, tại các ngã tư, dải phân cách, trên các bề mặt của tòa nhà… biển hiệu của các cửa hàng, cơ quan, các tổ chức, những chiếc ghế trong vườn hoa, những chiếc đèn đường… Chúng cũng được xem là một phần của mỹ thuật trong không gian đô thị.

Khi xã hội phát triển thì việc quan tâm đến môi trường sống, cũng theo đó ngày càng được chú trọng cải thiện. Mỹ thuật đô thị không chỉ làm đẹp cho thành phố mà còn phản ánh văn hóa, lịch sử, bản sắc của cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, mỹ thuật đô thị cũng tác động rất lớn đến con người, góp phần thay đổi nhận thức của xã hội. Con người được trải nghiệm và thụ hưởng các giá trị thẩm mỹ nghệ thuật thường xuyên. Theo đó, các tác phẩm mỹ thuật hòa quện với không gian xanh, đời sống tinh thần của người dân được cải thiện và năng lượng của họ luôn được tái tạo. Chúng như món ăn tinh thần mà một cách rất tự nhiên được thẩm thấu vào trong tiềm thức của mỗi người.

Biểu hiện của mỹ thuật đô thị trong đời sống xã hội

Mỹ thuật trong đô thị đóng vai trò quan trọng trong việc làm đẹp không gian công cộng, hướng đến tinh thần của con người, tạo nên bản sắc văn hóa và gắn kết cộng đồng, đồng thời hỗ trợ quy hoạch đô thị.

Mỹ thuật đô thị làm đẹp không gian công cộng

Không gian sống bắt đầu xuất hiện kể từ khi có sự hiện diện của con người. Một trong những không gian sống của người tiền sử đó là hang động. Các cuộc nghiên cứu đã cho thấy vẻ đẹp của các hang Lascaux ở miền Nam nước Pháp và hang Altamira ở Tây Ban Nha với rất nhiều hình vẽ trên các vách hang được xem là những hình vẽ hội họa. Tuy nhiên ở một hướng tiếp cận khác, chúng còn là những hình ảnh truyền thông, thể hiện nội dung và thông điệp xung quanh cuộc sống của họ (Meggs, 2012).

Ngày nay, chúng ta không thể phủ nhận vai trò của mỹ thuật trong đô thị. Mỹ thuật đô thị giúp cải thiện diện mạo của thành phố, góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ của các công trình kiến trúc, các khu phố và các không gian công cộng. Sự hiện diện của mỹ thuật trong các môi trường đô thị làm tăng thêm sự thú vị của không gian đó.

Nhiều nơi, những bức tranh, các tác phẩm phù điêu đã biến sự đơn điệu và cũ kỹ của những bức tường thành không gian nghệ thuật đầy màu sắc và sức sống. Dọc con đường chạy dài từ Yên Phụ qua Nghi Tàm và đường Âu Cơ ở Hà Nội, một bức tranh ghép gốm liên hoàn của họa sĩ, nhà báo Nguyễn Thu Thủy, với chiều dài 3,85km đã tô điểm cho không gian của Thủ đô Hà Nội, đồng thời, biến sự buồn tẻ của bức tường đê thành một công trình nghệ thuật ấn tượng. Hay như bức phù điêu ghép gốm chủ đề “Quảng Ninh - di sản Việt Nam với di sản thế giới” dọc con đường chính ở Hạ Long có chiều dài 260m đã làm sống động không gian.

Tại các không gian vườn hoa trung tâm Hà Nội như vườn hoa Chí Linh với tượng đài Vua Lý Thái Tổ, vườn hoa Tao Đàn với tượng chân dung người anh hùng dân tộc Cuba José Martí Pérez, hay vườn hoa Nhà hát Lớn với tác phẩm điêu khắc hoa hồng. Những tác phẩm này được đặt trọng tâm vườn hoa và trở thành điểm nhấn cho không gian.

Mỹ thuật trong không gian đô thị hướng đến tinh thần của con người

Trong đô thị, môi trường bao gồm nhiều thành tố như con người, không khí, cảnh quan, kiến trúc và các nền tảng cơ sở hạ tầng khác. Không gian đô thị tồn tại lớn những công trình kiến trúc với lượng lớn các khối bê tông. Điều đó dễ khiến cho con người cảm thấy căng thẳng. Sự hài hòa giữa yếu tố tự nhiên và nhân tạo góp phần cân bằng lại cảm xúc của con người. Cái đẹp là một nhân tố ảnh hưởng đến sự tương tác của môi trường với con người. Ở một góc độ khác, con người là sản phẩm của môi trường. Môi trường sống với nhiều tác phẩm nghệ thuật có thể giúp con người cảm thấy thư giãn, hạnh phúc hơn và tăng tính sáng tạo trong đời sống hằng ngày.

Con người được đến gần hơn với mỹ thuật theo một cách tự nhiên và đơn giản nhất. Không gian có yếu tố nghệ thuật làm giảm căng thẳng và kích thích tư duy sáng tạo hơn. Qua đó, mỗi cá nhân hình thành những cảm xúc đa dạng khác nhau, ý thức hơn với môi trường và trách nhiệm xây dựng không gian sống nói chung.

Mỹ thuật đô thị tạo nên bản sắc văn hóa

Mỗi tác phẩm mỹ thuật khi được đặt vào không gian đô thị có thể kể câu chuyện về lịch sử, văn hóa, phong tục và tinh thần của một khu vực (Nguyễn Hạnh Nguyên, 2024). Những tượng đài tôn vinh các nhân vật và sự kiện lịch sử, là biểu tượng văn hóa và truyền thống địa phương như khu di tích trong khuôn viên công viên văn hóa gò Đống Đa với cụm tượng đài Vua Quang Trung cao 14,5m và hai bức phù điêu có tổng chiều dài 47m tái hiện lại trận đánh lịch sử hào hùng năm xưa; hay tượng đài Vua Lý Thái Tổ được đặt tại vườn hoa Chí Linh để tôn vinh vị vua đã có công đặt nền móng cho Kinh thành Thăng Long…

Tại vườn hoa Cửa Nam, nghệ sĩ thị giác Nguyễn Thế Sơn và họa sĩ Vũ Xuân Đông đã tái hiện lại hình ảnh xưa cũ của Hà Nội với một không gian nghệ thuật công cộng mà ở đó có sự kết hợp giữa tác phẩm và cảnh quan, kiến trúc của một bốt điện cũ. Mô hình người phụ nữ xưa được thể hiện với hình thể khái quát nhưng người xem vẫn cảm nhận được nét truyền thống với hình dạng áo tứ thân, nón quai thao và đôi quang gánh. Chất liệu mô hình được làm bằng inox gương đem lại cảm giác thú vị khi thấy những hình ảnh đương đại hiện trên tác phẩm trong hình hài xưa cũ. Điều đó đem lại cái thú vị của sự kết hợp, lồng ghép giữa giá trị văn hóa truyền thống và những thứ đang diễn ra ở hiện tại. Bên cạnh đó, trên bức tường của bốt điện cũ, tác giả đã tái hiện lại một bức quảng cáo theo phong cách tạo hình trên các áp phích quảng cáo những năm đầu thế kỷ XX. Tất cả như kể lại một câu chuyện xưa trong không gian của hiện tại. Chúng làm đẹp thêm không gian cảnh quan của vườn hoa, đồng thời kết nối bản sắc văn hoá truyền thống trong không gian hiện thực đương đại (Tường Vy, 2024).

Thông qua việc đưa mỹ thuật vào trong môi trường đô thị, những tác phẩm, sản phẩm nghệ thuật đã góp phần không nhỏ trong việc nâng cao sức hấp dẫn của các câu chuyện lịch sử, văn hóa trong sách vở nay được thể hiện bằng những hình ảnh trực quan. Thông qua đó, mỹ thuật đô thị cũng góp phần giáo dục văn hóa cho công dân và giúp xây dựng, bảo tồn và củng cố các giá trị văn hóa, lịch sử của từng khu vực, góp phần phát triển du lịch, hấp dẫn không chỉ người dân sinh sống ở khu vực đó mà còn thu hút khách đến tham quan.

Mỹ thuật đô thị gắn kết cộng đồng

Trong không gian đô thị, sự hiện diện của các sản phẩm mỹ thuật luôn có sức hút đối với cộng đồng. Điều đó cho thấy nhu cầu của xã hội về thưởng thức nghệ thuật có xu hướng tăng lên. Các dự án nghệ thuật thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng và người dân địa phương có cơ hội đóng góp vào không gian sống của họ. Chuỗi hoạt động của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2024 do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo, kết hợp cùng nhiều đơn vị khác đã cho thấy sự quan tâm rất lớn và sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng. Đây là một hoạt động nghệ thuật cộng đồng được diễn ra theo trục giao lộ ở khu vực trung tâm, đi qua một số công trình kiến trúc tiêu biểu với nhiều hoạt động như triển lãm nghệ thuật gồm các tác phẩm nghệ thuật và sắp đặt, hội thảo, tọa đàm, trải nghiệm nghệ thuật, trình diễn đường phố. Đây thực sự là nơi giao thoa của các nghệ sĩ, nhà thiết kế, các chuyên gia và cộng đồng.

Có thể thấy, mỹ thuật đô thị là một hình thức giao tiếp trực quan mạnh mẽ, giúp công chúng tiếp cận với nghệ thuật theo cách tự nguyện và nâng cao nhận thức của họ về những giá trị thẩm mỹ, giá trị văn hóa. Qua đó có thể thấy không gian nghệ thuật phản ánh tinh thần và cũng tạo nên sự gắn kết cộng đồng.

Mỹ thuật đô thị hỗ trợ quy hoạch đô thị

Ngành Mỹ thuật đô thị có liên quan mật thiết đến kiến trúc và quy hoạch. Việc quy hoạch không gian và các công trình kiến trúc là nền tảng để mỹ thuật được thể hiện mình. Một đô thị hiện đại ngày nay luôn hướng đến giá trị thẩm mỹ để người dân có thể thụ hưởng đời sống nhiều hơn.

Những không gian trống trong đô thị, những mảng tường đơn điệu, những khu vực bị bỏ hoang hoặc xuống cấp được biến thành những không gian có giá trị. Những bức tranh tường với các chất liệu như vẽ sơn dầu, sơn tổng hợp, ghép gốm và các chất liệu tổng hợp khác tái tạo lại không gian một cách sáng tạo và thú vị. Một số nơi sử dụng tranh tường 3D để tạo cảm giác rộng rãi, thoáng đãng hơn cho những không gian chật hẹp. Là một phần của quy hoạch đô thị, các hình thức mỹ thuật đã giúp tối ưu hoá không gian công cộng một cách hiệu quả và đẹp mắt. Sự kết hợp giữa kiến trúc, quy hoạch và mỹ thuật đô thị khuyến khích các nhà thiết kế, các nghệ sĩ, kiến trúc sư đưa ra những giải pháp mới mẻ, sáng tạo, góp phần làm cho đô thị trở nên đáng sống hơn.

Sự giao thoa giữa mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung và ảnh hưởng lẫn nhau trong việc phát triển không gian nghệ thuật trong đời sống. Các sản phẩm của mỹ thuật ứng dụng luôn hướng tới sản phẩm có tính sáng tạo mà trong đó chứa đựng yếu tố thẩm mỹ và công năng, có mối quan hệ thẩm mỹ với một không gian cụ thể.

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị đều mang tính thẩm mỹ

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị đều có bản chất là mỹ thuật. Sản phẩm của chúng trước hết là sản phẩm của mỹ thuật. Các sản phẩm này đều được tạo thành từ các yếu tố nghệ thuật như hình, khối, đường nét, màu sắc, chất cảm, chất liệu, không gian… Yếu tố tạo hình có thể mang tính văn hóa, đặc trưng vùng miền định hình tính chất mỹ thuật riêng biệt của từng khu vực.

Cả hai lĩnh vực này đều là sản phẩm của cái đẹp và hướng tới cái đẹp, đưa mỹ thuật gần gũi với công chúng. Chúng cuốn hút thị giác và sự quan tâm, yêu thích của người xem bằng ngôn ngữ biểu đạt của hình, sự biểu cảm của màu sắc, sự thú vị của chất liệu trong từng bối cảnh không gian cụ thể. Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị đều đáp ứng tính thẩm mỹ khi sản phẩm mỹ thuật làm đẹp cho xã hội và nâng cao chất lượng cho đời sống ở khía cạnh tác động đến tâm lý, cảm xúc, tinh thần của con người.

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị cùng tạo nguồn cảm hứng cho nhau. Mỹ thuật ứng dụng đi vào trong đời sống và hòa quyện, trở thành một phần của mỹ thuật trong không gian đô thị với những biển hiệu đường phố, cửa hàng, công ty; biển chỉ dẫn trong công viên; những áp phích truyền thông thương mại và chính trị; hiệu ứng ánh sáng, màu sắc và chuyển động của màn hình led... Chúng xuất hiện trên các áp phích, thiết kế bao bì sản phẩm, thiết kế thời trang hay các sản phẩm công nghiệp khác. Một số thương hiệu như Biti’s đã đưa yếu tố nghệ thuật đó vào họa tiết trong những mẫu thiết giày của mình, hay hãng thời trang BOO cũng khai thác những yếu tố mỹ thuật đường phố vào sản phẩm.

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị đều mang tính công năng ứng dụng vào thực tiễn đời sống

Bản chất của mỹ thuật ứng dụng là đưa mỹ thuật vào trong các sản phẩm phục vụ nhu cầu sống như quần áo, giầy dép, các sản phẩm tạo dáng như đồ chơi, phương tiện giao thông, các thiết bị và máy móc, bao bì bánh kẹo và các loại thực phẩm dạng nước, xây dựng hình ảnh đồ họa cho nhận diện thương hiệu; điêu khắc và tranh hội họa hoành tráng... Bất kể những sản phẩm nào xung quanh mỗi người đều có sự hiện diện của mỹ thuật ứng dụng.

Mỹ thuật đô thị không chỉ là những tác phẩm, sản phẩm mỹ thuật mà những tác phẩm, sản phẩm đó được sáng tạo hướng đến nhu cầu của cộng đồng. Chúng không chỉ cải thiện diện mạo thẩm mỹ của thành phố mà đáp ứng công năng sử dụng trong các khu vực cụ thể như những chiếc ghế tại các vườn hoa, biển đồ họa chỉ dẫn cho khách tham quan trong các khu công viên, sở thú; những tác phẩm điêu khắc hoành trắng kết hợp đài phun nước vừa để làm đẹp cho không gian, vừa điều hòa không khí; những bức tranh hoành tráng vừa mang tính chất trang trí tại các mảng tường trong đô thị, đồng thời chứa đựng những nội dung truyền thông cổ động chính trị, xã hội.

Như vậy, có thể thấy rằng, mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị đều có sự tương đồng và mối quan hệ mật thiết với nhau. Hai hình thức nghệ thuật này đều biểu đạt tính thẩm mỹ và công năng của các tác phẩm, sản phẩm mỹ thuật. Chúng cũng có mối quan hệ mật thiết với nhau, cùng song hành và bổ sung cho nhau để cùng hướng đến cái đẹp và hữu dụng, cải thiện tinh thần và nâng cao chất lượng cuộc sống.

4. Kết luận

Mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật đô thị có mối quan hệ mật thiết, cùng là ứng dụng mỹ thuật vào trong đời sống, cùng nhau góp phần cải thiện đời sống của con người thông qua những sản phẩm mỹ thuật. Mỹ thuật trong không gian đô thị không chỉ dừng ở các tác phẩm hội họa hoành tráng hay điêu khắc ứng dụng mà những sản phẩm của thiết kế đồ họa như áp phích cổ động, áp phích quảng cáo, các biển hiệu đô thị, nhận diện thương hiệu của nhiều doanh nghiệp, đơn vị, việc sử dụng nghệ thuật chữ trên các hình thức mỹ thuật; các sản phẩm của tạo dáng công nghiệp như nhà chờ xe buýt, ghế ngồi công cộng... đều đem đến giá trị thẩm mỹ và công năng cho không gian.

Có thể coi mỹ thuật đô thị là một nhánh của mỹ thuật ứng dụng bởi tính chất đưa thẩm mỹ phục vụ cộng đồng và tạo nên giá trị cho không gian sống. Cả hai lĩnh vực đều đưa mỹ thuật đến gần hơn với công chúng, tạo nên không gian sống giàu tính nghệ thuật và sáng tạo, đem đến những trải nghiệm thị giác độc đáo cho đô thị hiện đại. Việc chú trọng nâng cao chất lượng sống cho người dân luôn luôn gắn với tính thẩm mỹ. Mỹ thuật phát triển trong đô thị sẽ làm cho đô thị đó trở nên đáng sống hơn. Vì vậy, đầu tư vào mỹ thuật đô thị là một cách quan trọng để xây dựng thành phố bền vững, hiện đại và có bản sắc riêng.

________________________

ĐẶNG THỊ THANH HOA

Nguồn: Tạp chí VHNT số 639, tháng 4-2026