Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc như một nguồn lực nội sinh vô giá cho sự phát triển bền vững của đất nước. Trong loạt bài viết 3 kỳ "Di sản đình làng - Nguồn lực nội sinh văn hóa Việt" bắt đầu đăng tải từ số này, chúng tôi tập trung nhận diện toàn diện hệ giá trị của ngôi đình làng - một thiết chế văn hóa đặc thù, nơi lưu giữ tinh hoa kiến trúc, mỹ thuật và tâm hồn người Việt. Qua việc phân tích từ góc độ lịch sử mỹ thuật đến thực trạng quản lý bảo tồn, loạt bài không chỉ nhìn nhận di sản trong quá khứ mà còn hướng tới việc đề xuất các giải pháp đột phá, nhằm đưa di sản đình làng thực sự trở thành trung tâm sáng tạo văn hóa trong giai đoạn đổi mới và hội nhập.

Tháng 10/2025, Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) trao Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất năm 2025” (Best Tourism Villages 2025). Nằm êm đềm trong thung lũng Bắc Sơn, ngôi làng có khoảng 1.800 nhân khẩu là dân tộc Tày định cư lâu đời cùng với các dân tộc anh em là Nùng, Dao cùng sinh sống dưới những nếp nhà sàn truyền thống. Nơi đây vẫn còn giữ nguyên vẹn những nét văn hóa truyền thống của người Tày và chính bản sắc văn hóa này đã và đang giúp Quỳnh Sơn thu hút du khách trong và ngoài nước đến để trải nghiệm và khám phá.

Ngày 28/2, khi không khí Xuân còn ngập tràn, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, đoài phương, Hà Nội đã diễn ra ngày hội Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc với nhiều hoạt động đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Nổi bật trong chuỗi sự kiện là phần tái hiện Lễ hội Xuống đồng của đồng bào dân tộc Cao Lan (còn gọi là Sán Chay) tỉnh Phú Thọ. Đây là một trong những lễ hội truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc nhất của người Cao Lan được gìn giữ qua nhiều thế hệ, trở thành một biểu tượng sinh động của văn hóa, tín ngưỡng và khát vọng cộng đồng.

​

Nghề đan lát thủ công từ các nguyên liệu sẵn có như tre, nứa, giang, mây, cọ... đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng, gắn bó mật thiết với đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc Việt Nam, đặc biệt là người Tày và người Nùng. Đây không chỉ là một kỹ năng lao động mà còn là một di sản văn hóa truyền thống, phản ánh sự giao hòa khéo léo giữa con người và tự nhiên.

​

​

Trong nghiên cứu văn hóa làng xã Việt Nam, những trường hợp không hoàn toàn phù hợp với “mô hình điển hình” thường có giá trị gợi mở đặc biệt. Chính ở những trường hợp ấy, người nghiên cứu có điều kiện quan sát rõ hơn tính linh hoạt, khả năng thích ứng và sức sống nội sinh của văn hóa làng. Làng Hoa Lũy - tên cổ xưa, sau này do kị húy thời Thiệu Trị mà đổi là Kim Lũy - là một trường hợp như vậy.