Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình chuyển hóa của Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh từ một di sản kiến trúc thuộc địa Pháp thành một thiết chế văn hóa đa năng trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành về di sản và công nghiệp văn hóa, nghiên cứu làm rõ sự biến đổi công năng của nhà hát qua các giai đoạn lịch sử, từ không gian phục vụ cộng đồng thuộc địa đến thiết chế văn hóa phục vụ công chúng và đời sống xã hội đương đại. Kết quả cho thấy công năng của nhà hát luôn gắn với bối cảnh chính trị - xã hội và định hướng văn hóa của từng thời kỳ, đồng thời thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt của di tích. Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số, nhà hát đã từng bước đổi mới mô hình hoạt động, đa dạng hóa chương trình biểu diễn, mở rộng không gian sáng tạo và tăng cường kết nối với thị trường văn hóa. Qua đó, công trình không chỉ được bảo tồn về mặt kiến trúc mà còn được tái cấu trúc như một nguồn lực cho phát triển kinh tế, văn hóa. Nghiên cứu cũng góp phần khẳng định vai trò của di sản kiến trúc trong việc hình thành thiết chế văn hóa năng động, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế.

Tóm tắt: Bài viết sử dụng lý thuyết “vốn văn hóa” của Pierre Bourdieu làm cơ sở để nghiên cứu, qua đó nhận diện nguồn vốn của nghệ thuật trình diễn dân gian Việt Nam trong bối cảnh phát triển các ngành công nghiệp văn hóa hiện nay. Nghiên cứu cho thấy: Vốn văn hóa trong nghệ thuật trình diễn dân gian không chỉ tồn tại dưới dạng vật chất, tinh thần thuần túy mà còn là một loại tài sản đặc biệt, thúc đẩy sáng tạo và chuyển hóa thành các giá trị kinh tế, xã hội. Vì vậy, việc thay đổi tư duy quản lý và khai thác giá trị di sản từ trạng thái “tĩnh” sang quản trị nguồn vốn là điều kiện tiên quyết để phát huy hiệu quả chuỗi giá trị nghệ thuật trình diễn dân gian trong các ngành công nghiệp văn hóa.

Tóm tắt: Bài viết phân tích việc tái hiện nghi lễ Lẩu Son Tràng của người Tày ở Bình Liêu trong bối cảnh di sản phi vật thể đối mặt nguy cơ mai một. Then không chỉ là diễn xướng dân gian mà còn là thực hành tâm linh, nên việc trở thành “con tràng” là quá trình tiếp nhận tri thức, đạo đức và căn tính tâm linh. Nghi lễ nguyên bản kéo dài ba ngày với các bước: trình báo, nhận con tràng, trao pháp cụ, dạy nhập môn và công nhận. Khi phục dựng tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (2026), nghi lễ được cô đọng thành 45 phút với ba cảnh, tái hiện hành trình học đạo. Quá trình phục dựng có sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân Then, đảm bảo tính nguyên bản. Biên đạo đóng vai trò trung gian, tổ chức lại hình thức trình diễn mà không làm biến dạng nội dung. Tuy nhiên, việc sân khấu hóa đặt ra thách thức về tính linh thiêng, đòi hỏi bảo lưu “tinh thần nghi lễ” như một hình thức diễn giải văn hóa đương đại.

Tóm tắt: Giuseppe Verdi không chỉ là một thiên tài opera thế giới, mà còn là một nhân vật quan trọng của phong trào Risorgimento, người đã dùng âm nhạc để cổ vũ khát vọng thống nhất nước Ý. Trong các tác phẩm thời kỳ đầu của ông, chủ nghĩa ái quốc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, phản ánh trong những nhân vật anh hùng và những bản hợp xướng hùng tráng kêu gọi tinh thần yêu nước. Sự tương đồng về lịch sử giữ nước, những giá trị nhân văn và tinh thần dân tộc sâu sắc trong opera Verdi có thể tạo nên sự đồng cảm mạnh mẽ với khán giả Việt Nam. Bài viết tập trung phân tích chủ nghĩa ái quốc trong 13 vở opera thời kỳ đầu của Verdi thông qua bối cảnh lịch sử, phân tích libretto, hợp xướng và các yếu tố âm nhạc - kịch nghệ. Nghiên cứu khẳng định vai trò của âm nhạc Verdi như một vũ khí tinh thần trong phong trào dân tộc Ý và giá trị lan tỏa của nó đối với văn hóa Việt Nam.

Tóm tắt: Hoạt động quảng bá điện ảnh đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam. Bài viết này phân tích thực trạng hoạt động quảng bá điện ảnh Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, bao gồm: hệ thống lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng bá điện ảnh; thực tiễn hoạt động quảng bá điện ảnh trong nước và quốc tế; kinh nghiệm từ các nền điện ảnh phát triển như Pháp, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Trung Quốc. Trên cơ sở đánh giá những điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân, bài viết đề xuất các nhóm giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động quảng bá điện ảnh Việt Nam, góp phần xây dựng ngành công nghiệp điện ảnh quốc gia phát triển bền vững.

Tóm tắt: Hát ru là một thể loại dân ca truyền thống của Việt Nam, gắn liền với lời ru của mẹ, của bà, thể hiện tình yêu thương, sự chăm sóc và giáo dục con cái. Lời ru nhẹ nhàng, mộc mạc không chỉ giúp trẻ ngủ ngon mà còn gieo vào tâm hồn con trẻ những bài học về đạo lý, nhân nghĩa và lòng yêu quê hương. Riêng hát ru Nam Bộ mang âm hưởng đặc trưng của vùng sông nước - phóng khoáng, giản dị và chân thành. Lời ru thường kết hợp với tiếng võng đưa, nhịp chèo xuồng hay tiếng gió đồng quê, tạo nên cảm giác ấm áp và gần gũi. Qua những câu ru “Ầu ơ ví dầu”, “Gió đưa gió đẩy”, người Nam Bộ gửi gắm tình mẫu tử sâu sắc và tâm hồn hiền hậu, bao dung của con người miền Tây.

Tóm tắt: Văn học dân gian thiếu nhi của người Việt phát triển khá sớm và tập trung ở hai lĩnh vực: truyện kể (truyện dân gian trẻ em) và thơ ca (đồng dao). Về đồng dao, dù còn tồn tại nhiều quan niệm khác nhau nhưng không ai có thể phủ nhận vị trí quan trọng của thể loại này trong hệ thống folklore nhi đồng. Không đơn thuần chỉ là một thể loại của văn học dân gian, đồng dao còn phản ánh một hình thái tư duy độc đáo trong sáng tác văn chương.

Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu không gian nhà hát Paris trong thế giới nghệ thuật của Honoré de Balzac, cụ thể qua hai tác phẩm tiêu biểu "Lão Goriot" và "Miếng da lừa", dưới góc độ xã hội học văn học. Vận dụng lý thuyết của Gisèle Sapiro về sự chiếm hữu vị thế và các loại hình vốn, tác giả phân tích nhà hát không chỉ như một thiết chế văn hóa thuần túy mà còn là một “trường lực” - nơi tái sản xuất các quan hệ quyền lực và phân tầng giai cấp nghiệt ngã của xã hội Pháp thế kỷ XIX. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhà hát vận hành như một không gian dị biệt, thực hiện chức năng cách ly văn hóa và tích tụ thời gian, nơi các nhân vật thực hiện hành vi “nhập vai” để hoán đổi căn cước hoặc bảo tồn vị thế.

Tóm tắt: Trong không gian văn hóa làng xã truyền thống Việt Nam, bên cạnh việc chỉ ra các giá trị nguyên bản và vai trò của các nhà cộng đồng làng xã - những thiết chế văn hóa gắn bó mật thiết với cộng đồng nơi các hiện vật nghệ thuật bằng gỗ - từ hệ thống khung cột, vì kèo đến những đồ thờ tự như cửa võng, hoành phi, câu đối… không chỉ là những bộ phận có giá trị thẩm mỹ mà còn phản ánh ký ức lịch sử, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa cộng đồng dân tộc được trải dài từ vùng Trung du, đồng bằng Bắc Bộ đến các vùng miền Trung - Nam. Bài viết nghiên cứu các giá trị văn hóa, nghệ thuật từ hệ thống các hiện vật trong kiến trúc nhà công cộng qua một số công trình đình làng Việt; đồng thời, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả bảo tồn, bao gồm nâng cao nhận thức cộng đồng, chuẩn hóa quy trình phục chế, ứng dụng khoa học, công nghệ và xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu và cộng đồng sở hữu di sản. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn di sản kiến trúc nhà cộng đồng làng xã - đình làng trong bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay.

Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích thực trạng phát triển của múa dân gian trong lễ hội vùng Hà Nội hiện nay đang đứng trước những nguy cơ của sự mất bản sắc hay sự sáng tạo xa rời với giá trị nguyên gốc vốn có của mỗi điệu múa. Qua đó, tác giả đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm phát triển múa dân gian trong lễ hội vùng Hà Nội trong bối cảnh hội nhập hiện nay, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết 80 - NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định văn hóa là sức mạnh nội sinh quan trọng cho sự phát triển bền vững đất nước.