Trong dòng tộc Võ ở Châu Đốc, bà ngoại tôi luôn tự hào mình là người giữ được nhiều nét gia phong và truyền thống của dòng họ - dòng dõi hậu duệ viên tướng cận thần của Thống chế Thoại Ngọc Hầu, được chính ông Thoại dẫn từ miền Trung vào Nam lập nghiệp. Vì lẽ ấy, những gì liên quan đến lễ nghĩa của vùng đất biên thùy Tây Nam này, bà hầu như biết và nhớ rõ, không khác gì một kho sử sống của làng.

Khánh Hòa được mệnh danh là “xứ trầm hương” vì nơi đây nổi tiếng với sản vật trầm hương quý hiếm, chất lượng cao nhất cả nước. Nhờ địa hình rừng núi, đặc biệt là vùng Vạn Ninh, Khánh Hòa sở hữu hương trầm thơm dịu, được xem là biểu tượng lịch sử về văn hóa, tâm linh và kinh tế của vùng đất Nam Trung Bộ này...

Thêm một cái Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây (lễ chịu tuổi), của đồng bào Khmer nữa lại về. Không khí rộn ràng khắp các phum sóc, vẽ nên bức tranh văn hóa đa sắc màu và đầy ắp niềm vui. Năm nay, Tết trong 3 ngày, từ 14 – 16/4/2026 với nhiều hoạt động ý nghĩa, vui tươi mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tôn giáo.

Mạn phía Tây của dãy núi Yên Tử được các nhà tu hành và giới nghiên cứu cho rằng chính là “Con đường hoằng dương Phật pháp” của các vị Tổ Trúc Lâm hơn 700 năm trước. Con đường ấy ngày nay đã và đang được khôi phục, mở mang, trở thành lộ trình hành hương quan trọng về vùng thánh địa. Trên hành trình đó, không thể không nhắc đến danh sơn Huyền Đinh với những nền xưa dấu cũ và nhiều lớp trầm tích văn hóa, kiến trúc chùa tháp gắn bó mật thiết với Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Nhiều năm qua, căn nhà nhỏ dưới chân núi LangBiang - Lạc Dương (tỉnh Lâm Đồng) trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều đoàn du khách, nhất là khách nước ngoài. Khách đến đây ngoài khám phá văn hóa bản địa, còn tìm hiểu câu chuyện cô sơn nữ “bắt chồng” là một người Mỹ; rồi cùng nhau làm nên thương hiệu“K’Ho Coffee”nổi tiếng…

Nếu có dịp xuôi về miền nắng gió Krông Pa (huyện Krông Pa cũ) theo đường Quốc lộ 25 hướng Đông Nam trên cao nguyên Gia Lai, bạn sẽ thấy thấp thoáng nhiều ngôi nhà dài truyền thống trên những con đường làng, là nét đặc trưng ở vùng đất này. Bên trong không gian thấm đẫm nền văn hóa đó đã nuôi dưỡng những người con đa tài, nhiệt huyết và mang một tình yêu lớn với bản sắc dân tộc mình.

Ở Việt Nam có nhiều làng nón nỗi danh như nón Phú Cam (Huế), nón quai thao (Bắc Ninh)… Những chiếc nón cổ truyền của dân tộc ngày càng khẳng định sự độc đáo của nghề làm nón cổ truyền của người Việt. Tại “xứ nẫu” có chiếc nón Gò Găng rất nổi tiếng, lại có một chiếc nón khác rất độc đáo, một sản phẩm chỉ dành cho giới quý tộc, quan binh của triều đình, đó là chiếc nón ngựa...

Xứ Nghệ là mảnh đất vô cùng khắc nghiệt, với nhiều tiểu vùng thời tiết khác nhau. Nơi đây có các dân tộc thiểu số như người Thái, Khơ mú, Thổ, Mông, Ơđu; qua quá trình sinh sống lâu đời, các tộc người này đã kết tinh cho mình một kho tàng tri thức phong phú trong dự báo thời tiết. Bởi vậy, vốn tri thức của các dân tộc cũng vô cùng phong phú, độc đáo và rất hữu ích trong cuộc sống đặc biệt là trong lao động sản xuất. Tri thức trong dự báo thời tiết thể hiện sự thích ứng, quan sát tinh tế, đúc rút qua thời gian của từng dân tộc; vốn kinh nghiệm này giúp cho các tộc người điều chỉnh nhịp độ sản xuất, nông vụ cũng như trong cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày. Dự báo thời tiết là cách mỗi dân tộc đoán định sự thay đổi của trời đất, vạn vật để từ đó kết tinh nên sự hiểu biết về sự vận động của tự nhiên và ứng dụng nó vào điều chỉnh nông lịch cho phù hợp với sự biến thiên của thời tiết. Mỗi dân tộc đều có tập quán sản xuất riêng, họ sinh sống ở các địa bàn khác nhau ở xứ Nghệ; trong đó sản xuất nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo, việc đoán định thời vụ đóng một vai trò vô cùng quan trọng quyết định năng suất lao động và chất lượng cuộc sống. Tri thức trong dự báo không chỉ đến từ sự đúc rút của đồng bào mà còn được bồi đắp trong quá trình giao lưu, cộng cư với các dân tộc xung quanh.

Nắng tháng Tư trải vàng trên dải đất xã Tân Gianh (tỉnh Quảng Trị), chúng tôi tìm về thôn Ngọa Cương, nơi Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Kim Huế đang sinh sống những ngày tuổi già. Trong ngôi nhà nhỏ bên Quốc lộ 12A, nữ Anh hùng đã kể lại cho chúng tôi nghe 5 lần bà vinh dự được gặp Bác Hồ. Với bà Huế, mỗi lần trò chuyện với thế hệ trẻ, bà như sống lại những ngày tháng bom đạn chiến tranh và niềm vinh dự khi được gặp Bác Hồ.

Đầu Xuân, khi những triền núi phía Đông Bắc còn bảng lảng sương mai và sắc đào, sắc mận vừa kịp bung nở, người dân khắp vùng lại nô nức trẩy hội, trong đó khu vực giáp ranh Cao Bằng, Thái Nguyên được cách nhau bởi dãy núi có con đèo Gió phía bên này là xã Ngân Sơn. Đầu Xuân nếu có dịp ghé Ngân Sơn thì ta có thể cảm nhận được sắc Xuân khắp nơi từ cành cây, ngọn cỏ tới những bản làng từ lưng chừng núi, lưng chừng đèo tới những thung lũng. Nơi đây không chỉ là địa điểm du Xuân, gặp gỡ, cầu mong một năm mới bình an mà còn là không gian tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc địa phương, nổi bật là nội dung bảo tồn nghệ thuật thêu, in hoa văn và văn hóa múa chuông của dân tộc Dao Tiền.